Κυριακή, 3 Νοεμβρίου 2013

Γλυκερίνη: Πόσο καλά τη γνωρίζουμε;


Η γλυκερίνη είναι γνωστή σε όλους μας για τις ευεργετικές ιδιότητές της, ιδιαίτερα όσον αφορά τη φροντίδα του σώματος και των μαλλιών, και γι’ αυτό τη βρίσκουμε σε μια μεγάλη γκάμα καλλυντικών προϊόντων.
Έχει όμως και άγνωστες πτυχές, που καλό είναι να γνωρίζουμε αν θέλουμε να απολαμβάνουμε τις ευεργετικές ιδιότητές της, χωρίς δυσάρεστα αποτελέσματα. 

 Λίγη χημεία…
Γλυκερίνη (glycerin) είναι η εμπορική ονομασία της οργανικής χημικής ένωσης με την επίσημη ονομασία προπανοτριόλη, περισσότερο γνωστή ως γλυκερόλη (glycerol). Ανήκει στην οικογένεια των αλκοολών. Ανακαλύφθηκε το 1779 από τον Γερμανο-Σουηδό χημικό Scheele.
Είναι ουσία άχρωμη, άοσμη, με γλυκιά γεύση (γι’ αυτό και οι ονομασίες «γλυκερόλη» και «γλυκερίνη») και σε ημίρρευστη κατάσταση σε θερμοκρασία δωματίου.
Αναμειγνύεται εύκολα με το νερό και την αιθυλική αλκοόλη. Είναι πολύ υγροσκοπική, απορροφά δηλαδή υγρασία από το περιβάλλον. Έχει ισχυρές μαλακτικές και ενυδατικές ιδιότητες όταν χρησιμοποιείται διαλυμένη με νερό. Επειδή ανήκει στις αλκοόλες, είναι επίσης καλός διαλύτης και έχει ελαφρώς αντισηπτικές ιδιότητες.

Πού χρησιμοποιείται…
Θα τη βρούμε ως υποκατάστατο της ζάχαρης σε διαιτητικά τρόφιμα ή για διαβητικούς, στη συντήρηση τροφίμων, σε αρτοσκευάσματα και γλυκίσματα, σε οδοντόκρεμες, στοματικά διαλύματα, αποχρεμπτικά και σιρόπια για το βήχα, σε καθαρτικά υπόθετα, σε πολλά προϊόντα για την περιποίησης του προσώπου, του σώματος και των μαλλιών (κρέμες, γαλακτώματα, λοσιόν, σαπούνια, conditioner, κλπ.), στην παραγωγή βερνικιών, πλαστικών, στο ηλεκτρονικό τσιγάρο, ακόμη και σε εκρηκτικές ύλες (νιτρογλυκερίνη).  
Στην ετικέτα των διάφορων προϊόντων που την περιέχουν τη βρίσκουμε ως glycerol, glycerine, propanetriol, trihydroxypropane, glycyl alcohol, technical glycerine, citifluor και παρόμοιες ονομασίες. Η βρώσιμη γλυκερίνη που χρησιμοποιείται στα τρόφιμα δηλώνεται με τον κωδικό Ε422, σύμφωνα με τον Κώδικα Πρόσθετων στα Τρόφιμα.

Τα είδη της γλυκερίνης…
Η γλυκερίνη, αποτελεί κυρίως προϊόν ζωικών ή φυτικών ελαίων, και γι’ αυτό θεωρείται φυσικό προϊόν, ζωικής ή φυτικής προέλευσης (VG) αντίστοιχα.
Οι αυξημένες ανάγκες όμως σε μεγάλες ποσότητες γλυκερίνης έχουν οδηγήσει και στην παρασκευή συνθετικής γλυκερίνης (PG) από το προπυλένιο (παράγωγο του πετρελαίου).
Η συνήθης καθαρότητα της γλυκερίνης είναι πάνω από 95% για κάποιες βιομηχανικές χρήσεις, ενώ στις βιομηχανίες τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών η καθαρότητά της είναι πάνω από 98% (το υπόλοιπο είναι νερό), φτάνοντας στο 99,8% (όταν πρόκειται για εσωτερική χρήση).
Στη σύγχρονη εποχή γίνεται παρασκευή γλυκερίνης και από βιοντίζελ, η οποία όμως δεν είναι υψηλής καθαρότητας.

 Πώς μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε…

  • Μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε σε σπιτικά ή χειροποίητα καλλυντικά και να φροντίσουμε έτσι φυσικά το σώμα μας. 
  • Είναι ιδανική για κάθε τύπο επιδερμίδας που παρουσιάζει σημάδια αφυδάτωσης, ιδιαίτερα όμως για τη φροντίδα του ξηρού δέρματος. Ενυδατώνει και προλαμβάνει την εμφάνιση ρυτίδων και λεπτών γραμμών, ενώ βοηθά και στην αντιμετώπιση δερματικών βλαβών (ψωρίαση, έκζεμα, δερματίτιδα), για κοψίματα, καψίματα, έλκη και εξανθήματα.
  • Είναι κατάλληλη και για τη φροντίδα των ξηρών και αφυδατωμένων μαλλιών, καθώς επαναφέρει τη φυσική υγρασία της τρίχας, ενώ ανακουφίζει συμπτώματα ξηροδερμίας και ερεθισμών.
  • Επίσης, μπορούμε να φτιάξουμε σαπούνια γλυκερίνης, που φροντίζουν απαλά κάθε τύπο επιδερμίδας, και ιδιαίτερα το ευαίσθητο δέρμα που παρουσιάζει ερεθισμούς και ερυθρότητα.
  • Ως υποκατάστατο της αιθανόλης (αλκοόλ) χρησιμοποιείται στην παρασκευή φυτικών διαλυμάτων (υδρογλυκερινικό εκχύλισμα ή εμπότισμα - glycerin extract), καθώς λειτουργεί ως διαλύτης και εξάγει τα θρεπτικά συστατικά από τα βότανα και τα φυτά, ενώ λειτουργεί και ως συντηρητικό συμβάλλοντας στη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των παρασκευασμάτων.
  • Διάλυμα γλυκερίνης με νερό είναι κατάλληλο για να αφαιρεί δύσκολους λεκέδες από τα ρούχα. Τρίβουμε απαλά το διάλυμα πάνω στο λεκέ, το αφήνουμε για λίγο και στη συνέχεια πλένουμε το ρούχο κανονικά. Ο λεκές θα έχει εξαφανιστεί.

Τι προσέχουμε κατά τη χρήση της…

  • Δεν τη χρησιμοποιούμε ΠΟΤΕ σε καθαρή αδιάλυτη μορφή. Πρέπει πρώτα να τη διαλύσουμε σε νερό. Η συνηθισμένη αναλογία είναι 1 μέρος γλυκερίνης με 3-4 μέρη νερό. Έτσι αποκτά τις μαλακτικές και ενυδατικές ιδιότητές της, διαφορετικά θα ξηράνει και θα ερεθίσει το δέρμα ή τα μαλλιά.
  • Τη φυλάσσουμε σε καλά κλεισμένο σκουρόχρωμο μπουκάλι, γιατί είναι ευαίσθητη στο φως και απορροφά την υγρασία της ατμόσφαιρας. Δηλαδή, αν αφήσουμε ανοιχτό ένα μπουκάλι με γλυκερίνη σε ένα δωμάτιο, θα απορροφήσει πολύ εύκολα την υγρασία από τον χώρο και γρήγορα θα έχουμε μια μικρότερης καθαρότητας γλυκερίνη (συνήθως 80%), ενώ θα έχει ξηράνει υπερβολικά την ατμόσφαιρα.
  • Πριν χρησιμοποιήσουμε εσωτερικά γλυκερίνη πρέπει πρώτα να συμβουλευτούμε έναν γιατρό. Να έχουμε υπόψη μας ότι, παρά τα θεραπευτικά αποτελέσματά της, η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων προκαλεί πονοκεφάλους, ναυτία, αίσθημα δίψας και υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
  • Αν μας ενδιαφέρει να χρησιμοποιούμε ένα πραγματικά αγνό φυτικό προϊόν (ακόμη και για εξωτερική χρήση), καλό είναι να επιλέγουμε τη φυτική γλυκερίνη (vegetable glycerin, VG) κατάλληλη για εσωτερική χρήση (internal use ή food grade), φροντίζοντας να υπάρχει η κατάλληλη σήμανση στην ετικέτα του προϊόντος.

1 σχόλιο: